تبلیغات
كارشناسی تكنولوژی وگروههای آموزشی شهرستان سراوان - از كره زمین چه می آموزیم؟

از كره زمین چه می آموزیم؟

تاریخ:چهارشنبه 30 آذر 1390-08:38 ق.ظ

از کره ی جغرافیایی چه می آموزیم؟



آیا تاکنون به یک کره ی جغرافیایی توجه کرده اید؟
شکل ها و رنگ های روی کره را مشاهده کنید. قسمت های وسیع آبی رنگ آن، اقیانوس ها هستند. اقیانوس ها و آب های بسیار پهناور و وسیع اند که سطح کره ی زمین را فرا گرفته اند.
در میان آب ها، خشکی های بسیاربزرگ را می بینید. به این خشکی ها قاره می گویند. ادامه ی قاره ها در زیر آب اقیانوس ها قرار دارد.
باتوجه به کره ی جغرافیایی، قاره های روی زمین را نام ببرید.
اکنون با نگاهی به کره ی جغرافیایی حدس بزنید که مساحت آب ها روی کره ی زمین بیشتر است یا مساحت خشکی ها؟

فعالیت :
1 – باتوجه به شکل2، نام قاره ها را به ترتیب وسعت آن ها در جدول بنویسید:
1 – آسیا / 2 – آمریکا / 3 – آفریقا / 4- قطب جنوب / 5- اروپا / 6-استرالیا و اقیانوسیه

2- بیشتر خشکی ها در نیم کره ی شمالی قرار دارند.
بیشترخشکی ها در نیم کره ی جنوبی قرار دارند.

3 –سه قاره ی نزدیک به هم کدام اند؟
آسیا، اروپا ، آفریقا

4 – کدام قاره تقریباً از قطب شمال تا نزدیکی قطب جنوب کشیده شده است؟
قاره ی آمریکا

5 – کدام قاره به طور کامل در نیم کره ی شمالی قرار دارد؟
آسیا و اروپا

6 – کدام قاره در نیم کره ی جنوبی قرار دارد؟
قاره ی استرالیا، قاره ی قطب جنوب و اقیانوسیه به طور کامل و آمریکای جنوبی، جنوب آفریقا در نیم کره ی جنوبی

7 – خط ّاستوا از کدام قاره ها می گذرد؟
آمریکا، آمریکا و آسیا

8- نصف النهار مبدأ از کدام قاره ها می گذرد؟
اروپا، آفریقا، قطب جنوب


درس دوم قاره ی آسیا کجاست؟
نقشه ی روبرو، قاره های جهان را نشان می دهد. آیا می دانید کدام قاره ی پهناورترین قاره ی جهان است؟ آسیا
قاره ی آسیا تقریباً خشکی های جهان را در بر می گیرد. بلندترین کوه ها، پست ترین نقاط و پهناورترین جلگه های زمین در آسیا واقع شده اند.
بیش از نیمی از جمعیت کره ی زمین در قاره ی آسیا به سر می برند و پرجمعیت ترین کشورهای جهان در این قاره قرار دارند.

موقعیت:
آیا می توانید بگوئید قاره ی آسیا از سه طرف به آب های کدام اقیانوس ها محدود می شود؟ هند، آرام، منجمد شمالی
قاره های آسیا در محل تنگه ی برینگ از آمریکای شمالی و در محل کانال سوئز از آفریقا جدا می شود. علاوه بر این، کوه های اورال مرز بین دو قاره ی آسیا و اروپا را تعیین می کند.

فعالیت 1:
1 – در نقشه دقت کنید و به سؤال های زیر پاسخ دهید:
1 – قاره ی آسیا از سمت جنوب به اقیانوس هند و از سمت مشرق به اقیانوس آرام و از سمت شمال به اقیانوس منجمد شمالی محدود می شود.

2 – چهار فلات پی در پی آسیا از غرب به شرق عبارتند از ::
فلات مغولستان <-- تبت <-- فلات ایران <-- فلات آناتولی <--

3 – بلندترین رشته کوه آسیا چه نام دارد؟ نام بلندترین قله ی آن چیست؟
هیمالیا، اورست

ناهمواری های آسیا:
به نقشه ناهمواری های آسیا توجه کنید. آسیا را از نظر ناهمواری ها می توان به سه بخش تقسیم کرد:
1 – فلات ها: شامل فلات های بلند با ارتفاع زیاد و فلات های کم ارتفاع قدیمی.
2 – سرزمین های پهناور و پست جلگه ای در شمال و جنوب آسیا.
3 – سرزمین های دارای کوه آتش فشان.

فعالیت 2:
در نقشه ی بالا دقت کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید:
1 - کدام جلگه، فلات ایران را به شبه جزیره عربستان متصل می کند؟
جلگه بین النهرین

2 – در مغرب جلگه ی سیبری، کوه .... و در شرق آن رود .... قرار دارد.
اورال - ینی سئی

3- رودهای مهم هند از کدام رشته کوه سرچشمه می گیرند؟ به کجا می ریزند؟
رشته کوه های هیمالیا، به خلیج بنگال می ریزند

4 – رودهای مهم چین را نام ببرید.
یانگ تسه کیانگ، هوانگهو

5 – با توجه به نقشه ی بالا و اسم های داخل دایره های زیر ، جاهای خالی را پرکنید.


* نام یک دلتای مهم آسیا، دلتای بنگال
* نام سه مجمع الجزایر آتش فشانی آسیا: فیلیپین ، اندونزی ، ژاپن
* نام دو شبکه جزیره ی بزرگ آسیا: آسیا، هند ، عربستان




درس سوم: آسیا قاره ی فلات های بلند و جلگه های پهناور
1 – فلات های بلند و کوه های با ارتفاع زیاد:
نقشه ی درس قبل را به خاطر بیاورید. از غرب به شرق آسیا، چهار فلات پی در پی وجود دارد. آیا نام آن ها را به یاد دارید؟ بلندترین آن ها چه نام دارد؟
در حاشیه همه ی این فلات ها رشته کوه هایی وجود دارد. در جنوب فلات تبت، رشته کوه های بسیار بلند هیمالیا، همچون دیواری عظیم وجود دارد. بلندترین قله ی این رشته کوه، اورست است که با ارتفاع 8848 متر، بلندترین قله ی جهان به شمار می رود. آیا می دانید کوهنوردان ایرانی در سال 1377 موفق شدند به قله ای اورست صعود کنند؟
در میان این رشته کوه ها، گذرگاه ها و تنگه های طبیعی بسیاری وجود دارد. راه معروف بازرگانی موسوم به جاده ابریشم که در گذشته های دور، کشور چین را از طریق ایران به کشورهای اروپایی پیوند می داد، از این گذرگاه عبور می کرده است.

2 –سرزمین های پهناور و پست جلگه ها در شمال و جنوب آسیا:
آیا می توانید روی نقشه صفحه 5 ، فلات کم ارتفاع سیبری و جلگه ی سیبری را پیدا کنید؟ جلگه ی سیبری بین کدام رود و کدام رشته کوه قرار دارد؟ مدت ها قبل از آن که بشر روی زمین پدیدار شود به جای این جلگه و سرزمین های پهناور جنوبی آن، دریایی کم عمق و بسیار وسیع به نام دریای تتیس وجود داشت. دریای خزر (مازندران) و دریاچه آرال هر دو باقی مانده ی آن دریای بزرگ هستند.
در شرق جلگه ی سیبری، فلات کم ارتفاع سیبری قرار دارد که یخبندان های طولانی در طی هزاران سال باعث متلاشی شدن سنگ های آن شده است.
همان طور که می دانید، بین رشته کوه ها معمولاً رودهای بزرگی جریان دارند که آبرفت های زیادی را از کوه ها کنده و با خود حمل می کنند.
این آبرفت ها در مسیر یا در دهانه خود ته نشین و بر روی هم انباشته می شوند و با گذشت زمان جلگه هایی را پدید می آورند.
مثلاً جلگه ی عراق از آبرفت رودهای دجله و فرات به وجود آمده است. دو رود بزرگ گنگ و سند که از کوه های هیمالیا سرچشمه می گیرند، جلگه های حاصلخیز گنگ و سند را به وجود آورده اند. در چین نیز رودها نقش مهمی در به وجودآمدن جلگه های پهناور کناره ی دریا دارند. سطح این جلگه ها چنان پست و هموارتر است که رودهایی که در آن جریان دارند هر چند یک بار جای بستر خود را تغییر می دهند. رودها همچنین آبرفت ها را در دهانه ی خود، جایی که به دریا می ریزند، انباشته می کنند. از انباشته شدن آبرفت ها در دهانه ی رودها، دلتاهای پهناور (سرزمین های Δ مانند) به وجود می آید. با انباشته شدن دائمی آبرفت ها، دلتاها پیوسته توسعه می یابند در آب دریا پیش می روند و جای مناسبی برای کشاورزی به وجود می آورند. وجود این دلتاها در زمین های بسیار هموار ممکن است خطر بروز سیلاب را افزایش دهد. چرا؟

3 – سرزمین های دارای کوه آتش فشان:
در مشرق و جنوب شرقی آسیا به ویژه در کناره های اقیانوس آرام «مجمع الجزایر» های بسیاری وجود دارد. به دلیل ناآرام بودن پوسته ی زمین، آتش فشان ها و زلزله های بسیاری رخ می دهد و برخی از این آتش فشان ها جزایری را به وجود آورده اند.

فعالیت 1:
1- آیا دلتاها جای مناسبی برای کشاورزی است ؟ چرا؟
بله، زیرا دلتاها از انباشته شدن آبرفت ها در دهانه ی رودها ایجاد می شوند و در نتیجه این سرزمین ها خاک حاصلخیز را برای کشاورزی دارا هستند.

2 – منظور از دهانه یا مصبّ رود چیست؟ دلتا چگونه به وجود می آید؟
جایی که رود به دریا می ریزد، دهانه رود نامیده می شود. از انباشته شدن آبرفت در دهانه رودها دلتاهای پهناور (سرزمین های مانند) به وجود می آید.

3 – دلتای بنگال از آبرفت کدام رودها به وجود آمده است؟ آیا می توانید با مراجعه به یک نقشه ی جهان نما یا کره ی جغرافیایی بگوئید دلتای بنگال در کدام کشور قرار گرفته است؟
رودهای گنگ و براهماپوترا، بنگلادش

4 – آیا می توانید با مراجعه به یک نقشه ی طبیعی ایران ، یک دلتای مهم را در شمال کشورمان مشخص کنید؟ این دلتا از آبرفت های کدام رود به وجود آمده است؟
به عهده دانش آموز



درس چهارم:آب و هوای قاره ّی آسیا چگونه است؟
می دانید که برای تعیین وضعیت آب و هوایی هر منطقه، باید میزان دما و بارش آن را در طول چندین سال اندازه گیری کنیم. آسیا قاره ی پهناور است که از قطب شمال تا مدار استوا امتداد یافته و دما و بارش در بخش های مختلف آن متفاوت است از این رو، د راین قاره آب و هوای گوناگونی وجود دارد. اکنون با توجه به دو شکل 10 و 11، پراکندگی دما و بارش را در آسیا به طور جداگانه بررسی می کنیم. همان طور که در نقشه ی مقابل مشاهده می کنید، به طور کلی در آسیا سه بخش متفاوت از نظر دما وجود دارد:
1 – سرزمین های مجاور قطب شمال و سیبری که در تمام روزهای سال سرد بوده و دارای یخبندان های بسیار و طولانی است.
2 – سرزمین های جنوبی که در مجاورت دریاها، از دریای سرخ تا جزیره تایوان واقع شده اند و در تمامی روزهای سال گرم هستند.
3 – بخش های داخلی که دارای سرما سخت و خشن و در زمستان ها و گرمای زیاد در تابستان ها هستند.(آب و هوای قاره ای یا بری)

فعالیت :
1 – چرا سرزمین تبت همانند سرزمین های قطبی شمال و آسیا، د رتمامی روزهای سال سرد است؟
تبت بلندترین فلات آسیاست و این سرزمین های بلند دارای آب و هوای سرد هستند.

2 – چرا سرزمین های جنوبی آسیا در تمامی روزهای سال گرم اند؟
به دلیل نزدیکی به خط استوا.
تاکنون با مناطق مختلف آسیا از نظر وضعیت دما آشنا شدید، حال به پراکندگی بارش در این قاره توجه کنید. آسیا در تمامی بخش ها دارای بارش و رطوبت یکسان نیست بلکه برخی نواحی آن خشک و برخی مرطوب هستند. آیا می دانید رطوبت این مناطق از کجا می آید؟ رطوبت از دریاها و اقیانوس های مجاور می آید و سپس به وسیله ی باد به خشکی ها و قاره ها منتقل می شود. آسیا از نظر میزان بارش به دو قسمت آسیای مرطوب و آسیای خشک تقسیم شده است:

آسیای مرطوب :



به طور کلی ،سه نوع باد موجب انتقال رطوبت به سرزمین های داخل قاره ی آسیا می شود:
1 – بادهای موسمی در فصل تابستان که از شرق و جنوب شرقی آسیا می وزد و باران فراوان به همراه می آورد.
2 – بادهای باران آور غربی در فصل زمستان که از اقیانوس اطلس به طرف سیبری می وزند اما پیش از ان که به سیبری برسند، مقدار زیادی از باران خود را در اروپا فرو می ریزند و سپس با نزدیک شدن به سمت مشرقَ، رفته رفته مقدار باران آن ها کاسته می شود.
3 – بادهای باران آور مدیترانه ای که به خصوص در فصل زمستان می وزند و چنان که در نقشه می بینید. چندان به داخل قاره ی آسیا نفوذ نمی کنند.

آسیای خشک:
تمامی آسیای مرکزی، نواحی غربی و جنوب غربی آسیا شامل شبه جزیره ی عربستان ، نواحی داخلی فلات آناتولی و فلات ایران از نواحی خشک آسیا محسوب می شوند. بیشتر این سرزمین ها یا از دریا دورند یا کوه های بلند مانع ورود بادهای مرطوب به داخل آن ها می شود.


اثرات بادهای موسمی:
همان طور که خواندید، سرزمین ها مشرق و جنوب شرقی آسیا در تابستان ها در معرض وزش بادهای باران آور موسمی قرار دارند. فعالیتهای کشاورزی در این نواحی بستگی بسیاری به ریزش این باران ها دارد. همه ساله عده ی زیادی از مردم این نواحی هم زمان با ریزش باران های موسمی در تابستان، به روستاها و نواحی کشاورزی مهاجرت کرده و در فعالیت های کشاورزی به خصوص در کشت برنج شرکت می کنند.
اگر باران های موسمی به موقع نبارد یا دچار بی نظمی شود، از تولید محصولات کشاورزی کاسته می گردد و کشاورزان خسارت می بینند و به عکس نیز ریزش شدید باران های موسمی گاهی موجب به راه افتادن سیل و طغیان رودخانه ها در این نواحی می شود.

فعالیت 2:
1 – در جدول مقابل ، مشخصات بادهای باران آور آسیا را بنویسید از نقشه استفاده کنید)

نام باد

مبدا وزش

فصل وزش

بادهای موسمی

شرق و جنوب شرقی آسیا

تابستان

بادهای باران آور

اقیانوس اطلس

زمستان

بادهای باران آور مدیترانه ای

دریای مدیترانه

زمستان


نام باد مبدا وزش فصل وزش
بادهای موسمی شرق و جنوب شرقی آسیا تابستان
بادهای باران آور اقیانوس اطلس زمستان
بادهای باران آور مدیترانه ای دریای مدیترانه زمستان





2 – چرا آسیای مرکزی و نواحی داخلی فلات ایران و فلات آناتولی را آسیای خشک نامیده اند؟
این سرزمین ها یا از دریا دورند یا کوه های بلند مانع ورود بادهای مرطوب به داخل آن ها می شود.

3 – با توجه به نقشه ی پراکندگی باران در آسیا و نقشه ی طبقه بندی آب و هوا در آسیا، نوع آب و هوای هر یک از نواحی زیر را مشخص کنید.
سیبری وتبت ----> سرد وخشك
عربستان ----> گرم وخشك
جنوب شرقی آسیا ----> گرم ومرطوب
آسیای مركزی ----> قاره ای یا بری

4- درباره اثرات بادهای موسمی توضیح دهید:
اثر مثبت: فعالیت های کشاورزی به این بادها بستگی دارد.(به خصوص کشت برنج)
اثر منفی: اگر باران های موسمی به موقع نبارد و یا دچار بی نظمی شود از تولید محصولات کشاورزی کاسته می گردد و کشاورزان خسارت می بینند برعکس نیز ریزش شدید باران های موسمی گاهی موجب به راه افتادن سیل و طغیان رودخانه ها در این نواحی می شود.

سایت : شبكه آموزش سیما راهنمایی




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
آیدا
یکشنبه 30 مهر 1391 06:22 ب.ظ
تکراری بود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر