تبلیغات
كارشناسی تكنولوژی وگروههای آموزشی شهرستان سراوان - اختلالات املایی و درمان آنها

اختلالات املایی و درمان آنها

تاریخ:یکشنبه 13 آذر 1390-08:33 ق.ظ

مقدمه

 از مسایل مربوط به آموزش و پرورش این است که دانش آموزانی را می بینیم که در امر یادگیری دارای مشکلاتی می باشند و قادر نیستند به طور طبیعی به یادگیری بپردازند و به همین جهت همواره از افراد همسال خود در این زمینه عقب تر هستند. این موضوع در حالی است که بسیاری از افراد مبتلا به مشکلات یادگیری از نظر هوشی و نیز سایر توانایی های ذهنی در سطح مناسبی می باشند. کودکان ناتوان در یادگیری در یک یا چند فراگرد اساسی روانی در ارتباط با فهمیدن یا کاربرد شفاهی یا کتبی ناتوانی نشان می دهند. تحقیقات نشان داده که ظرفیت حافظه افراد مختلف، نسبتا" با یکدیگر مساوی است و به جز عده معدودی که از حافظه های قوی برخوردارند افراد دیگر از این نظر در یک سطح هستند.

میزان آمار این دانش آموزان در حدود بین 1 تا 3 درصد و در بعضی از آمارها 30 درصد گزارش شده ولی به طور کلی این دسته از کودکان به علت مشکلات شناختی آمار دقیقی از آنها در دست نیست.

 شنیدن و خواندن وسیله ای ست برای پی بردن به افکار دیگران و گفتار و نوشتن وسیله ای ست برای آگاه ساختن دیگران از مقاصد و افکار خود. بنابراین تمام کوشش هایی که در زمینه آموزش زبان در دبستان انجام می گیرد باید در جهت پرورش ارکان چهارگانه آن یعنی شنیدن گفتن خواندن و نوشتن باشد. اما سؤالی که در اینجا مطرح می شود این است که چرا دانش آموزان ما در املا ضعف دارند ؟ به روایتی اشکال کار در کجاست ؟ معلم؟ دانش آموز؟ و شاید هم خانواده ؟

در اختلال دیر آموزی کودک از اولین مراحل رشد یادگیری دچار مشکل می باشد. این اختلال در سراسر دوران دبستان، گاه تا دوران نوجوانی ادامه می یابد ولی بیشتر نشانه های خود را در دوران دبستان به شدت نشان می دهد. لذا شناسایی و تشخیص اختلالات یادگیری و اقدام در مورد درمان و رفع مشکل آنان امری است که باید مورد توجه دست اندرکاران تعلیم و تربیت قرار گیرد.

تعریف املا  

 املا کلمه ای است عربی و مصدر. این کلمه در ترجمه ی فارسی به معانی پرکردن، نویسانیدن دیگری را به تلقین، ازخود چیزی گفتن، مطلبی را تقریر کردن تا کسی بنویسد، نوشتن از تلقین دیگری،نوشتن مطلبی که دیگری تقریرکند، طریقه نوشتن کلمات، درست نویسی،نوشتن ترکیب حروف موافق قاعده ی رسم الخط استفاده شده است. {دهخدا،لغت نامه،ذیل کلمه ی املا}ریشه ی لاتین آن فرانسوی است و به معنی« مطلبی که کسی املا کند و دیگری بنویسد.»آمده است{ دهخدا،لغت نامه،ذیل کلمه ی املا}

اساسا املا یک درس نیست، بلکه نوعی آزمون درست نویسی است. معمولا بعد از املا ، اتفاق جدی برای آموزش درست نویسی نمی افتد. اگر قرار باشد میزان درست نویسی ( از نظر لغات ادبیات فارسی) سنجیده شود ، پس بسیار ضروری است که قبل از هر امتحانی ، آموزش مناسب و خوبی ارائه شود ؛ همانــــند درس های ریاضی، علوم و درس های دیگر. اما متاسفانه در خصوص امـــــلا چنین اتفاقی نمی افتد. معمول این است که معلم ، زنگ املا به دانش آموزان چیزهایی می گوید که آن ها باید بنویسند. حال قبل از آن ، آیا هیچ آموزشی داده است یا خیر، خود جای سوال و بررسی است.

اگر املا درس نیست ،پس چیست؟ با یک نگاه ساده به مو ضوع و مفهوم نوشتن می توان در یافت که املا خود جز کوچکی از انشاست. بنابراین لزوم توجه به این درس کاملاً روشن است و در نوشتن املا دانش آموزان باید موارد زیر را رعایت کنند:

 1- خوب گوش دادن تشخیص دقیق کلمات و درک آنها    2- خوب تشخیص دادن یادآوری و مجسم ساختن تصویر و بازشناسی آن کلمه در ذهن    3- درست نویسی نوشتن صحیح حروف سازنده کلمه و توالی مناسب آنها

 

ویژگی های اختلال یادگیری:

1-    ضعف شدید در یکی از دروس املا یا قرائت ویا ریاضی دیده می شود.

2-    در زمینه های رشدی- حرکتی در تاریخچه زندگی کودک تاخیر شدید یا تاخیری دیده نمی شود.

3-    بهره هوشی کودک عادی است.

4-    با روشهای آموزشی ویژه معمولا" تا سنین بالا تا حدودی رفع می گردد.

5-    میزان هماهنگی کودک با محیط معمولا" دچار اختلال فاحش نمی گردد.

عوامل فیزیولوژیک موثر در بروز اختلالات یادگیری:

بسیاری از متخصصان بر این باورند که علل اساسی و عمده اختلالات یادگیری آسیب دیدگی مغزی شدید یا جزیی و صدمه وارده به دستگاه عصبی مرکزی است.

عوامل بیوشیمیایی موثر در بروز اختلالات یادگیری:

گفته شده است که اختلالات گوناگون متابولیکی درحکم عواملی هستند که موجب اختلالات یادگیری می شوند. برخی از عوامل بیوشیمیایی که در ارتباط با اختلالات یادگیری از آنها نام برده شده است عبارتند از: هایپوگلیسمی، عدم توازن استیل کولی نستروز و کم کاری تیروئید.

چگونه اختلالات یادگیری را تشخیص دهیم؟

شواهدی در دست است که نشان می دهد اختلالات یادگیری احتمالا" در برخی خانواده ها بیش از دیگران دیده می شود. مطالعات انجام شده بر روی دوقلوها به گونه ای حاکی از نشانه های عمل ژنتیکی است. کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری دارای یک ملاک های تشخیصی کلی به صورت های زیر می باشند:

1-    ملاک های رفتاری:

الف- اختلال ادراکی: به طور مثال وقتی از دانش آموز بخواهیم به یک تصویر نگاه کند، او به جای دیدن کل تصویر، اجزا را می بیند، یا طرح را تحریف کرده و نقش و زمینه را به جای یکدیگر به حساب می آورد، یا اگر به او گفته شود حرف ( آ ) را بنویسد کل صفحه را با حرف ( آ ) پر می کند.

ب- اختلال مفهومی: اگر از دانش آموز بخواهیم متنی را بخواند قادر به درک مطلب یا خلاصه کردن آن نیست.

2- ملاک های زیستی:

علایم خفیف عصبی نظیر ناشی گری در راه رفتن، عدم قدرت کافی در انجام مهارت های ظریف حرکتی. در نوار مغزی، ضایعات عصبی دیده می شود بدون اینکه دچار عقب ماندگی ذهنی خود یا افراد خانواده باشند.

انواع اختلالات یادگیری:

کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری ممکن است در یک یا چند مورد از زمینه های زیر دچار مشکل باشند:

1-اختلال در زبان گفتاری (سخن گفتن )

اشکالت عمده در زبان گفتاری عبارتند از: تاخیر در تکلم که ناشی از کری یا اختلالات عاطفی می باشند. آفازی یا مشکلات در ساختن کلمه که از علل آن می توان عوامل مادرزادی، ضایعات رگهای خونی و حالت آنسفالیت را نام برد. مورد سوم لکنت زبان است که معمولا" از دوران کودکی شروع شده و در میان پسرها بیشتر از دختران می باشد. از علل عمده لکنت زبان جنبه های هیجانی و عاطفی و دیررسی تکلم را می توان نام برد، ضمن اینکه مواردی از لکنت زبان های ارثی هم مشاهده شده است.

2-    اختلال در زبان نوشتاری ( املا )

توانایی نوشتن در دانش آموز مختل می باشد بدون آنکه بهره هوشی یا مشکلات دیداری و شنیداری علت آن باشد.این دسته از دانش آموزان قادر به تبدیل افکار به کلمات یا جملات در هنگام نوشتن نمی باشند. این اختلال در اوایل ورود به مدرسه به صورت اشکال عمده در عملکرد املا دیده می شود و گاه تاثیر خود را تا سالهای بعدی تحصیلی نشان میدهد.این دسته از دانش آموزان دارای مشکل دست خط در نوشتن نیز هستند. در این اختلال خطاهای املایی به گونه ای است که عمدتا" از حیث نظام صوتی دچار اشکال نمی باشند یعنی مطابق آنچه که می شنود می نویسد. باید در تشخیص این مشکل مطمئن باشیم که به علت بدی آموزش این مشکل به وجود نیامده باشد و همچنین به علت مشکلات عصبی- روانی و یا سایر اختلالات نباشد.

علل عمده این اختلال عبارتند از: خطا در ادراک بینایی حروف و کلمات، ناتوان از حافظه بصری به عملکرد نوشتاری، ضعف در مهارتهای حرکتی، وجود حالات هیجانی از قبیل بیقراری و تندخویی.

3-    اختلال خواندن

اختلال مربوط به رشد در خواندن با نقص قابل ملاحظه ای در پیدایش مهارت های شناخت کلمات و فهم مطالب هویدا می شود. مشخصه اختلال در خواندن این است که دانش آموز خیلی آهسته و کلمه به کلمه می خواند و در ضمن خواندن، حروف یا کلماتی را حذف، اضافه، جانشین یا معکوس می کند. در این اختلال علت، ضعف بینایی یا سن عقلی یا نامناسب بودن محیط آموزشی نیست ، بلکه این دسته از دانش آموزان در قدرت درک مطلب خواندن و بازشناسی کلمه خوانده شده و مهارت بلندخوانی و انجام تکالیفی که بر خواندن مبتنی باشد، ضعف نشان می دهد ودر سابقه این افراد اختلال رشد گفتاری نیز دیده می شود.

انواع آن شامل عقب ماندگی، اختصاصی خواندن، وارونه خوانی و دیسلکسی رشدی می باشد. حدود 2 تا 8 درصد کودکان در سنین مدرسه به این اختلال دچار هستند ودر پسرها 2 تا 4 برابر بیشتر از دخترها می باشد.

4-    اختلال در حساب ( ریاضیات )

این اختلال عبارت است از عدم توانایی در انجام اعمال ریاضی. تحقیقات انجام شده در مورد دانش آموزان مبتلا به این اختلال نشان داده است که مشکلات مربوط به ریاضیات در اثر عوامل زیر ایجاد می شوند:

الف- آشفتگی در ادراک فضایی: این قبیل کودکان در شناخت واژه هایی مانند بالا، پایین، جلو، عقب و... دچار اشتباه می شوند.

ب- اختلال در ادراک بصری و هماهنگی بینایی و حرکتی: این قبیل کودکان نمی توانند اشیا را به ترتیب و به طور متوالی بشمارند.

ج- کودکان مبتلا به این اختلال دارای تصورات غلط و نادرست در مورد اندام ها و نقش آنها هستند.

د- اختلال در فهم زمان و عدم تشخیص درست جهت: این افراد در فراگیری آدرس و تشخیص زمان دچار اشتباه فراوان می شوند.

ه- افراد ناتوان در ریاضیات دارای روابط اجتماعی ضعیف و عدم پختگی لازم نیز هستند.

درمان اختلالت یادگیری:

هر چند اختلالات یادگیری اصولا" مسئله ای آموزشی است، اما از چندین جنبه مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. بسیاری تلاش ها در این زمینه آشکار از فرضیه "نقص جزیی در مغز" سود می جویند و بدین ترتیب می کوشند تا با ارزیابی مسائل فرض شده مربوط به این نقص زیستی مشکل را برطرف کنند . از جمله شیوه های درمانی رایج بر این اساس می توان به درمان رایج بر نگرش های " ادراکی-حرکتی" اشاره کرد. در این شیوه تلاش می شود تا موقعیت هایی برای کودک فراهم شود تابتواند اطلاعاتی را از محیط ذریافت دارد، به یکدیگر ارتباط دهد و آنها را دریابد. استفاده از روروک ، بازی هایی برای آموزش حرکت ، تمرینات روی تخته سیاه برای رشد هماهنگی حرکت و ادراک دیداری ، حل معما در این شیوه کاربرد دارد.

از روشهای درمانی دیگر می توان به روش "دیداری- حرکتی فراستیگ" و شیوه های رفتاری اشاره کرد. برخی از متخصصان حرفه پزشکی نیز معتقدند باید به این دسته کودکان دست کم به طور آزمایشی داروتجویز کرد. با این حال درباره تاثیرات دارو درمانی روی دانش آموزان مبتلا به اختلالات یادگیری مطالعات انجام شده بسیار اندک است. "مگا ویتامین درمانی" اولین بار توسط کوت برای درمان این اختلالات پیشنهاد شد که به استفاده از ویتامین ها تا حداکثر یک هزار برابر میزان مورد نیاز بدن گفته می شود.

از سوی دیگر در نظر گرفتن امکانات آموزشی ویژه برای کودکان مورد توجه قرار گرفته است. مثلا" استفاده از اتاق مرجع یا کلاس های ویژه.اما باید دانست كه قبل از نوشتن ،كودك بتواند مهارت خواندن را فرا گیرد. برای یادگیری خواندن عواملی وجود دارند كه كودك باید به آنها دست پیدا كند.

  عوامل ششگانه به عنوان عوامل تاثیر گذار بر آمادگی برای خواندن    :

1-     آمادگی جسمانی (تغذیه مناسب ، استراحت کامل،... )  

2-     آمادگی ادراک ( توانایی کودکان در تشخیص و تمیز حروف و صداها)      

 3 -آمادگی شناختی ( میزان درک ، قدرت حل مسئله ، استدلال کردن و قابلیت مناسب هوشی و ذهنی)        

  4 -  آمادگی زبان ( از آنجا که اساس درک کودکان از مطالب نوشته شده در مهارت های زبانی نهفته است آمادگی زبان کودکان از اهمیت خاصی برخوردار است. )  

   5-   آمادگی عاطفی (چگونگی احساس کودکان نسبت به خود ، مدرسه و دیگران و آمادگی عاطفی آنها در یادگیری خواندن بسیار مهم است. )    

    6-   آمادگی محیطی- تجربی(کودکان باید معنی خوانده ها را از طریق گردش ، مشاهده طبیعت ، مسافرت ، محیط و دیدار آشنایان و ... تجربه کنند. )    (اسنگرانگ،ال.ای.بی،1352)

 مشکلات دیکته نویسی  

 دانش آموزان زیادی وجود دارند که در درس دیکته دچار مشکل هستند و به نسبت تعداد غلط هایی که مرتکب می شوند ، نمرات کمتری دریافت می کنند . معمولاً معلمان و والدین برای تقویت دیکته ی آنان به راه های مختلفی از جمله :

1- به کودک پند و اندرز می دهند و از آنان کوشش بیشتری را طلب می کنند.  2- کودک را تحقیر، سرزنش و موءاخذه می کنند. 3- به سرزنش و انتقاد از معلم می پردازند . 4- هر کدام از والدین ، والد یا عضو دیگری از خانواده را مقصّر می شمارند . 5-  میزان تکالیف خانه و مدرسه را که به نوعی به درس دیکته مربوط می شود ، افزایش می دهند.  6- از کودک می خواهند شکل صحیح کلماتی را که در نوشتن آن مرتکب اشتباه شده است ، بارها بنویسد .  7-  از دانش آموزان می خواهند یک جمله بنویسد، که در آن ، شکل صحیح کلمه ای که در دیکته غلط نوشته است ، به کار رود . 8- از وی می خواهند تا واژه ی درست مورد نظر را ، یا فقط حرفی از آن را که قبلاً غلط نوشته شده است ، با رنگ قرمز ، یا مشخص دیگری چند بار بنویسد تا در ذهنش پایدار بماند .

واقعیت این است که انواع اشتباهاتی که کودک مرتکب می شود از یک نوع و یک سنخ نیستند تا بتوان با اتخاذ یک روش همه ی آن اشتباهات را از بین برد و به پیشرفت وی اطمینان یافت .

برای دست یابی به یک روش ساده و امیدوار کننده ، بهتر است ابتدا با اجرای آزمون هوشی ، ازطبیعی بودن هوش کودک اطمینان حاصل نماییم . اگر کودک در سایر درس ها و فعالیت هایش مثل سایر کودکان معمولی باشد ، به اجرای آزمون هوش نیاز نداریم . بعد از اطمینان از عادی بودن هوش دانش آموز باید اشتباهات دیکته های متعدّد دانش آموز را از روی دفتر وی یادداشت کنیم . بعد با توجه به نوع اشتباه راه حل مناسب را اتخاذ کنیم . 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Glinda
جمعه 16 تیر 1396 05:19 ب.ظ
I am in fact thankful to the owner of this
website who has shared this enormous paragraph at at this time.
Pedro
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:12 ب.ظ
This paragraph is really a good one it helps new net people,
who are wishing in favor of blogging.
keirabagwell.blog.fc2.com
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:00 ب.ظ
If some one wishes to be updated with most recent technologies then he must be visit this web site and be up to date
all the time.
manicure
جمعه 1 اردیبهشت 1396 03:05 ب.ظ
Hey there! I just wanted to ask if you ever have any problems with hackers?
My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing a few months
of hard work due to no back up. Do you have any solutions to protect against hackers?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر